รายงานตัว 90 วัน (ตม.47) กับ ตม.30 เป็นการแจ้งคนละเรื่อง คนละผู้รับผิดชอบ: รายงานตัว 90 วันคือ คนต่างด้าว แจ้งที่อยู่ของตัวเองเมื่ออยู่ในไทยครบทุก 90 วัน ส่วน ตม.30 คือ เจ้าบ้านหรือเจ้าของที่พัก แจ้งว่ามีคนต่างด้าวเข้าพักภายใน 24 ชั่วโมง ทำอย่างหนึ่งแล้วไม่ได้แทนอีกอย่าง
นายจ้างแรงงานต่างด้าวหลายรายสับสนสองเรื่องนี้ จนลูกจ้างหรือตัวนายจ้างเองโดนปรับโดยไม่ตั้งใจ บทความนี้สรุปความต่างแบบเข้าใจง่าย
เทียบในตารางเดียว
| หัวข้อ | รายงานตัว 90 วัน (ตม.47) | แจ้งที่พัก ตม.30 |
|---|---|---|
| ใครมีหน้าที่แจ้ง | คนต่างด้าว (ลูกจ้าง) | เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองที่พัก |
| แจ้งเมื่อไร | ทุกครั้งที่อยู่ในไทยติดต่อกันครบ 90 วัน | ภายใน 24 ชั่วโมงหลังคนต่างด้าวเข้าพัก |
| ช่วงเวลาที่ยื่นได้ | 15 วันก่อน ถึง 7 วันหลังครบกำหนด | ทันทีที่เข้าพัก |
| แจ้งที่ไหน | ตม. ในพื้นที่ ออนไลน์ หรือไปรษณีย์ | ตม. ในพื้นที่ หรือระบบออนไลน์ของ ตม. |
| ค่าธรรมเนียม | ไม่มี | ไม่มี |
| ถ้าไม่ทำ | ลูกจ้างถูกปรับ (ล่าช้า 2,000 บาท) | เจ้าบ้านถูกปรับตาม พ.ร.บ.คนเข้าเมือง |
| กฎหมาย | พ.ร.บ.คนเข้าเมือง มาตรา 37(5) | พ.ร.บ.คนเข้าเมือง มาตรา 38 |
รายงานตัว 90 วัน: หน้าที่ของลูกจ้าง
คนต่างด้าวที่อยู่ในไทยติดต่อกันเกิน 90 วัน ต้องแจ้งที่อยู่ปัจจุบันต่อ ตม. ทุก 90 วัน นับวันเข้าประเทศเป็นวันที่ 1 ถ้าออกนอกประเทศแล้วกลับเข้ามา จะเริ่มนับใหม่
- ยื่นได้ตั้งแต่ 15 วันก่อนครบกำหนด ถึง 7 วันหลังครบกำหนด
- เกินช่วงนี้ต้องเสียค่าปรับ 2,000 บาท
- ถ้าถูกตรวจพบว่าไม่รายงานตัว อาจถูกปรับสูงสุด 5,000 บาท และเพิ่มรายวันจนกว่าจะรายงานตัว
- ยื่นออนไลน์ได้ในหลายกรณี (ต้องยื่นก่อนครบกำหนด)
แม้กฎหมายจะกำหนดให้เป็นหน้าที่ของลูกจ้าง แต่ในทางปฏิบัตินายจ้างควรช่วยติดตาม เพราะถ้าลูกจ้างลืม จะกระทบการต่อวีซ่ารอบถัดไปและเวลาทำงาน
ตม.30: หน้าที่ของเจ้าบ้าน
เมื่อคนต่างด้าวเข้าพักในบ้าน หอพัก ห้องเช่า หรือที่พักในโรงงาน เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้จัดการที่พัก ต้องแจ้ง ตม. ภายใน 24 ชั่วโมง
สำหรับนายจ้าง จุดที่ต้องระวังคือ
- ถ้า นายจ้างจัดหอพักหรือที่พักในพื้นที่โรงงาน ให้ลูกจ้าง นายจ้างมักเป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง ตม.30
- ถ้าลูกจ้าง เช่าห้องเอง เจ้าของห้องเช่าเป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง แต่นายจ้างควรขอสำเนาใบรับแจ้งไว้ เพราะมักต้องใช้ประกอบการต่อวีซ่า
- เมื่อลูกจ้าง ย้ายที่พัก ต้องแจ้งใหม่ที่ที่พักแห่งใหม่
ทำไมสองเรื่องนี้ต้องคู่กัน
ใบรับแจ้ง ตม.30 เป็นหลักฐานที่อยู่ซึ่งมักใช้ประกอบการรายงานตัว 90 วันและการต่อวีซ่า ถ้าที่พักไม่เคยแจ้ง ตม.30 ลูกจ้างอาจยื่นเรื่องอื่นต่อไม่ได้ ดังนั้นนายจ้างควรตรวจทั้งสองอย่างพร้อมกัน
เคสที่พบบ่อย
- ลูกจ้างกลับบ้านช่วงสงกรานต์แล้วกลับมา → รอบ 90 วันเริ่มนับใหม่ และที่พักอาจต้องแจ้ง ตม.30 ใหม่ตามแนวปฏิบัติของ ตม. ในพื้นที่
- ย้ายลูกจ้างไปหอพักใหม่ → แจ้ง ตม.30 ที่หอใหม่ ข้อมูลที่อยู่ใน 90 วันรอบถัดไปจะเปลี่ยนตาม
- ต่อวีซ่าแล้ว → ยังต้องรายงานตัว 90 วันต่อไปตามปกติ
📋 สรุปสั้น
- 90 วัน = ลูกจ้างแจ้งที่อยู่ตัวเอง ทุก 90 วัน
- ตม.30 = เจ้าบ้านแจ้งว่ามีคนต่างด้าวเข้าพัก ภายใน 24 ชั่วโมง
- ทั้งสองไม่มีค่าธรรมเนียม แต่มีค่าปรับถ้าไม่แจ้ง
- นายจ้างที่จัดที่พักให้ มักมีหน้าที่แจ้ง ตม.30 เอง
ไม่อยากจำวันครบกำหนดเองทุกคน?
Best Friend Visa ดูแลทั้ง 90 วันและ ตม.30 พร้อมแจ้งเตือนทาง LINE
ทัก LINE ปรึกษาฟรี โทร 093-541-6444
บริการที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลอัปเดตล่าสุด: 17 ตุลาคม 2569 — ระเบียบอาจเปลี่ยนแปลง โปรดสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนดำเนินการ