นายจ้างที่รับแรงงานต่างด้าวซึ่งไม่มีใบอนุญาตทำงานเข้าทำงาน มีโทษปรับ 10,000–100,000 บาทต่อแรงงาน 1 คน และถ้าทำผิดซ้ำโทษจะหนักขึ้นถึงขั้นจำคุกและห้ามจ้างคนต่างด้าว ส่วนความผิดเล็กกว่า เช่น ไม่แจ้งการจ้างภายใน 15 วัน ก็มีโทษปรับไม่เกิน 20,000 บาท
ค่าปรับเหล่านี้ คิดเป็นรายหัว ถ้ามีลูกจ้าง 10 คนที่เอกสารไม่ครบ ยอดรวมอาจสูงกว่าค่าทำเอกสารทั้งปีหลายเท่า บทความนี้สรุปความผิดที่พบบ่อยและวิธีป้องกัน
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ความผิดหลักของนายจ้างอยู่ใน พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2561 ส่วนเรื่องที่พักและการอยู่ในประเทศอยู่ใน พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522
ในปี 2569 รัฐบาลออกมาเตือนนายจ้างและประชาชนอีกครั้งว่าห้ามจ้างหรือใช้บริการแรงงานต่างด้าวที่ทำงานผิดกฎหมาย โดยยกตัวอย่างงานนวด ตัดผม เสริมสวย และขับขี่ยานพาหนะ ซึ่งเป็นงานที่ถูกตรวจบ่อย
ตารางความผิดและโทษที่พบบ่อย
| ความผิดของนายจ้าง | โทษ |
|---|---|
| รับคนต่างด้าวที่ไม่มีใบอนุญาตทำงานเข้าทำงาน | ปรับ 10,000–100,000 บาท ต่อคน |
| ให้คนต่างด้าวทำงานนอกเหนือที่ได้รับอนุญาต (ต่างนายจ้าง/ต่างงาน) | ปรับในอัตราเดียวกัน ต่อคน |
| ทำผิดซ้ำในเรื่องการจ้างผิดกฎหมาย | จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ 50,000–200,000 บาทต่อคน หรือทั้งจำทั้งปรับ และห้ามจ้างคนต่างด้าว 3 ปี |
| ไม่แจ้งการจ้าง / ลูกจ้างออก ภายใน 15 วัน | ปรับไม่เกิน 20,000 บาท |
| ไม่แจ้งที่พักคนต่างด้าว (ตม.30) ภายใน 24 ชั่วโมง | มีโทษปรับตาม พ.ร.บ.คนเข้าเมือง (ตรวจอัตราปัจจุบันกับ ตม.) |
อัตราข้างต้นอ้างอิงจากตัวบทที่มีการสรุปเผยแพร่ ควรตรวจสอบฉบับล่าสุดในราชกิจจานุเบกษาอีกครั้ง
สถานการณ์จริงที่นายจ้างมักพลาด
1. ใบอนุญาตหมดแล้วไม่รู้ตัว
ลูกจ้างทำงานต่อเหมือนเดิม แต่สิทธิ์ทำงานสิ้นสุดไปแล้ว ถ้าถูกตรวจในช่วงนี้ถือว่าจ้างคนไม่มีใบอนุญาต → อ่านต่อ ใบอนุญาตทำงานหมดอายุ ต้องทำอย่างไร
2. รับลูกจ้างจากนายจ้างอื่นมาทำงานทันที
ลูกจ้างมีใบอนุญาต แต่ระบุชื่อนายจ้างเดิม ถ้ายังไม่ได้ดำเนินการเปลี่ยนนายจ้าง ถือว่าทำงานนอกเหนือสิทธิ์
3. ย้ายลูกจ้างไปทำงานอีกสาขา หรืออีกบริษัทในเครือ
แม้เจ้าของเดียวกัน แต่ถ้าเป็นนิติบุคคลคนละราย อาจถือเป็นคนละนายจ้าง
4. ลูกจ้างลาออกแล้วไม่แจ้ง
นายจ้างมีหน้าที่แจ้งภายใน 15 วัน ถ้าไม่แจ้งมีโทษปรับ และอาจมีปัญหาเมื่อลูกจ้างไปทำงานที่อื่น
5. จัดที่พักให้ลูกจ้างแต่ไม่แจ้ง ตม.30
เจ้าบ้านหรือผู้ดูแลที่พักต้องแจ้งภายใน 24 ชั่วโมง นายจ้างที่จัดหอพักให้จึงมักเป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง
ป้องกันก่อนถูกตรวจ
- ทำทะเบียนลูกจ้างต่างด้าว ระบุชื่อ เลขเอกสาร วันหมดอายุทุกใบ
- ตรวจเอกสารก่อนให้เริ่มงาน ทุกครั้ง ทั้งใบอนุญาตทำงานและชื่อนายจ้างที่ระบุ
- แจ้งเข้า-ออกภายใน 15 วัน ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลง
- ตั้งเตือนวันหมดอายุ ใบอนุญาต วีซ่า 90 วัน ล่วงหน้า
- เก็บหลักฐานการยื่น ใบรับคำขอ ใบเสร็จ ใบรับแจ้ง ไว้แสดงเจ้าหน้าที่ได้ทันที
📋 สรุปสั้น
- จ้างคนไม่มีใบอนุญาต: ปรับ 10,000–100,000 บาทต่อคน
- ทำผิดซ้ำ: อาจจำคุก ปรับสูงสุด 200,000 บาทต่อคน และห้ามจ้าง 3 ปี
- ไม่แจ้งการจ้าง/ออกภายใน 15 วัน: ปรับไม่เกิน 20,000 บาท
- ค่าปรับคิดรายหัว ป้องกันด้วยทะเบียนเอกสารและการแจ้งเตือน
อยากรู้ว่าเอกสารลูกจ้างตอนนี้มีจุดเสี่ยงไหม?
ส่งรายชื่อมาให้ Best Friend Visa ตรวจสถานะเอกสารเบื้องต้นฟรี
ทัก LINE ปรึกษาฟรี โทร 093-541-6444
บริการที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลอัปเดตล่าสุด: 17 ตุลาคม 2569 — ระเบียบอาจเปลี่ยนแปลง โปรดสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนดำเนินการ